Η παρουσίαση των Football Embassies είχε μόλις ολοκληρωθεί, στα γραφεία του πρακτορείου Tass. Ο Ρόμπερτ, μαζί με τους υπόλοιπους ομιλητές, είχε παρουσάσει όλο το πλάνο για τις πρεσβείες οπαδών και πώς αυτές μπορούν να κάνουν καλύτερη και ασφαλέστερη την εμπειρία των ταξιδιωτών από κάθε πλευρά του κόσμου για την κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση. Παράλληλα, είχαμε προλάβει να τσεκάρουμε τα αυστηρά μέτρα ασφαλείας. Στη Μόσχα δεν έβλεπες στρατιώτες να κυκλοφορούν στο δρόμο με τα αυτόματα, όπως στο Παρίσι το 2016, όμως όλα έδειχναν άψογα συντονισμένα, δημιουργώντας μια αίσθηση αφενός ότι οι διοργανωτές δεν αστειεύονται και αφετέρου ότι όποιος πιαστεί να κάνει επεισόδια δεν θα ξεμπερδέψει εύκολα.
Ο Ρόμπερτ Ουστιάν έχει φιλοξενηθεί αυτές τις μέρες σε μια σειρά από μεγάλα διεθνή Media, όπως το BBC. Eκπρόσωπος των Football Supporters Europe, ενός ανεξάρτητου και δημοκρατικού δικτύου οπαδών από 48 χώρες αλλά και της πρωτοβουλίας των αντιρατσιστών οπαδών της ΤΣΣΚΑ Μόσχας, οι οποίοι είχαν φιλοξενηθεί στο gazzetta.gr πριν το ματς με την ΑΕΚ, γνωρίζει πολύ καλά τα ενδημικά ζητήματα του ρωσικού ποδοσφαίρου. Έτσι, συζήτησε μαζί μας γι’ αυτά, για τον στόχο τους ενόψει Μουντιάλ, καθώς και για τον Πούτιν και τη λάθος εικόνα των Ρώσων στη Δύση.
Ρόμπερτ, αρχικά μίλησε μας για τα όσα δημιουργήσατε εδώ με την FSE και τις άλλες οπαδικές πρωτοβουλίες.
«Το βασικό είναι οι οπαδικές πρεσβείες που δημιουργήσαμε, με εκπροσώπους από διαφορετικά έθνη. Βασικό μας μέλημα είναι να οργανώσουμε και να διατηρήσουμε τον διάλογο με τις τοπικές αρχές, με την αστυνομία, με τις διοργανώτριες πόλεις και με τη FIFA. Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση, να αισθανθείς όλους αυτούς τους ανθρώπους που ήρθαν εδώ. Ξέρετε, εμάς ως οπαδοί δεν μας αρέσουν οι εκπλήξεις. Από την αστυνομία, από τους διοργανωτές, από κανέναν. Αυτό είναι το σημαντικό, να καταλάβουμε πού θα πάμε πριν το ματς, ποιους θα δούμε, ποιους θα πλησιάσουμε σε συγκεκριμένες συνθήκες. Οπότε προσπαθούμε να αποφύγουμε τις δυσάρεστες εκπλήξεις για τις δεκάδες χιλιάδες που ταξίδεψαν στην Ρωσία για να απολαύσουν το τουρνουά».
Ανάλογες πρωτοβουλίες όμως υπήρχαν και στο Euro της Γαλλίας, το οποίο στιγματίστηκε από επεισόδια στη Μασαλία. Θεωρείτε πως υπάρχει τρόπος τελικά για την επαρκή αντιμετώπιση του χουλιγκανισμού;
«Αυτό είναι κάτι που θα ήθελα να πω. Ας μην υπερβάλλουμε, ότι μπορούμε να λύσουμε όλα τα προβλήματα. Όχι. Δεν μπορούμε να αντικαταστήσουμε την αστυνομία, δεν μπορούμε να αντικαταστήσουμε την ιδιωτική ασφάλεια ούτε τη FIFA και τις τοπικές αρχές. Το σημαντικό, είναι στο τέλος του τουρνουά να μπορούμε να πούμε στους εαυτούς μας ότι κάναμε το καλύτερό μας για να δημιουργήσουμε ένα φιλικό περιβάλλον. Ένα περιβάλλον μακριά από διακρίσεις. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τους οπαδούς που σκοπεύουν να λερώσουν τη διοργάνωση, αλλά πρέπει να διαβεβαιώσουμε ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε το κατάλληλο περιβάλλον για εκείνους που θέλουν να το απολαύσουν».
Πρόσφατα είχες αναφερθεί στα δυτικά ΜΜΕ και στον τρόπο που αντιμετωπίζουν με υπερβολή τη Ρωσία και την κοινωνία της. Ίσως αυτός ένας από τους λόγους που παραμένουν στην επικαιρότητα ζητήματα όπως της βίας και του χουλιγκανισμού στη Ρωσία;
«Θα αναφερθώ σε αυτό το θέμα από άλλη σκοπιά. Ναι, υπερβάλλουν. Όμως νομίζω δεν έχει να κάνει μόνο με τους οπαδούς, αλλά γενικότερα με τη Ρωσία. Μια εκστρατεία μίσους για τη Ρωσία. Η φόρμουλα είναι απλή. Η Ρωσία ισούται με τον Πούτιν και ο Πούτιν με τον διάβολο ή οτιδήποτε άλλο κακό. Υπάρχει μια γενική αντίληψη, μας εξισώνουν με ένα άτομο και θεωρούν ότι μπορούν να κρίνουν μια ολόκληρη χώρα με βάση τα όσα κάνει ένα μόνο άτομο. Αυτό είναι το πρόβλημα. Αλλά από εκεί και πέρα, το πραγματικά επικίνδυνο είναι ότι δεν αναφέρονται καν σε αυτό το άτομο. Για παράδειγμα, “Οι Ρώσοι δηλητηρίασαν τους Σκριπάλ. Οι Ρώσοι έκαναν αυτό, το άλλο”. Οπότε το γυρίζουν σε ολόκληρη τη χώρα. Για να επιστρέψω όμως στο ερώτημά σου σχετικά με το αν αυτό είναι ένα βασικό πρόβλημα. Οχι, νομίζω ότι το βασικό πρόβλημα είναι η έλλειψη συστηματικής μεθόδου σε θεσμικό επίπεδο από την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία και τις αρχές. Έχουμε κάποιους πολύ αυστηρούς νόμους τώρα. Μπορείς πραγματικά να βρεθείς για χρόνια στη φυλακή για βία στο γήπεδο. Η άποψή μου όμως και όλων εμάς εδώ είναι ότι θα έπρεπε να υπάρχουν δύο άξονες. Σίγουρα ποινές, αλλά από την άλλη, αυτό που είναι ακόμα πιο σημαντικό, είναι η εκπαίδευση. Και αυτό λείπει εντελώς στη χώρα μας. Είναι σαν να θέλουμε μόνο να καταστείλουμε, να απειλήσουμε, να τους πετάξουμε στη φυλακή. Όχι, αν δεν εξηγήσεις στον κόσμο γιατί κάτι, όπως οι διακρίσεις, ο χουλιγκανισμός και ο ρατσισμός, δεν είναι καλό, η κατάσταση δεν θα αλλάξει».
Και θεωρείτε ότι μπορεί να αλλάξει μυαλά ένας τύπος που θεωρεί τον εαυτό του πολεμική μηχανή κι ότι με το να πλακώνεται με αντίπαλους οπαδούς αντιπροσωπεύει τη Ρωσία στη μάχη;
«Σίγουρα θα υπάρχουν κι αυτοί και γι αυτό είπα ότι δεν μπορούμε να λύσουμε όλα τα προβλήματα. Πάντα θα υπάρχουν περιστατικά ρατσισμού και χουλιγκανισμού κτλπ. Το σημαντικό είναι όμως πώς αντιδράς ως σύστημα σε αυτά τα περιστατικά. Θα παίξεις τις τρεις μαϊμούδες; Όπως προστάζει η κυρίαρχη αντίληψη στη Ρωσία περικυκλωνόμαστε από εχθρούς και τώρα πρέπει να ελαχιστοποιήσουμε την απειλή κάθε σκανδάλου όσο γίνεται, για να μην ξανακάνουμε ζημιά στη διεθνή εικόνα της Ρωσίας. Η αποδοχή του προβλήματος είναι το πρώτο βήμα που οι αρχές μας ακόμα δεν έχουν κάνει. Είναι σημαντικό το πως το προσεγγίζεις. θα υπάρχουν τύποι που θέλουν μάχες, βια κτλπ. Αλλά αν εσύ ως σύστημα, ως ποδοσφαιρικό κράτος, το αναγάγεις αυτό σε ένα σημαντικό ζήτημα, το αποδεχθείς και προσπαθήσεις να το λύσεις και δημιουργήσεις ένα περιβάλλον όπου ο κόσμος θα αντιδρά, τότε θα έχεις κάνει την αρχή. Τώρα, αυτό δεν γίνεται».
Τα μέτρα ασφαλείας εδώ είναι πολύ αυστηρά και όλα μέχρι στιγμής πάνε καλά. Είσαι αισιόδοξος ότι θα συνεχιστούν έτσι για όλο το Παγκόσμιο Κύπελλο;
Νομίζω ότι αυτή είναι μια ερώτηση κλειδί. Πιστεύω ότι ναι, θα είναι από τα ασφαλέστερα τουρνουά που έχουν γίνει. Το ερώτημα όμως είναι γιατί. Πρώτα, για το άτομο που όλοι μιλάνε, τον Πούτιν. Είναι ζήτημα τιμής να αποδείξει στη Δύση ότι μπορεί να τα καταφέρει. Τώρα, δυστυχώς, βιώνουμε μία από τις πιο περιόδους με τη μεγαλύτερη ένταση ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Οπότε για εκείνον είναι σημαντικό να αποδείξει οτι μπορεί να διοργανώσει ένα τουρνουά στο υψηλότερο επίπεδο. Αλλά ας μην το απλοποιούμε, σε ένα άτομο. Η ρωσική κοινωνία βγαίνει από το κέλυφος της για να δείξει σε ανθρώπους σαν εσένα, στους Βραζιλιανούς, Κορεάτες ποια πραγματικά είναι. Γιατί πιστεύουν ότι οι δυτικοί δεν τους σέβονται και έχουν λάθος άποψη. Είναι επίσης ζήτημα τιμής και εκείνους. Ξέρεις, από τον Ναπολεόντα και τον Χίτλερ έχουν να υπάρξουν τόσοι πολλοί δυτικοί στη χώρα μας ,αλλά χωρίς όπλα αυτή τη φορά. Για τη ρωσική κοινωνία είναι μοναδική ευκαιρία για να δημιουργήσει μια γέφυρα από άτομο σε άτομο, για να δείξουν το καλύτερο πρόσωπο για τη χώρα τους. Γιατί μετά για σένα η Ρωσία δεν είναι ο Πούτιν, αλλά ένας φιλόξενος τύπος από τη Μόσχα ή από αλλού. Και μετά αν δεις όλες αυτές τις τρομακτικές ιστορίες για τη χώρα θα πεις ότι ναι, υπάρχουν προβληματικές καταστάσεις, αλλά υπάρχουν και θετικά. Γι αυτό πιστεύω ότι αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι πολύ διαφορετικό και μια από τις τελευταίες ευκαιρίες για τη Ρωσία και τη Δυση. Για το αν θα προχωρήσουμε στην ίδια κατεύθυνση, ή αν θα χωρίσουμε και θα βαδίσουμε σε διαφορετικά μονοπάτια».
